HERMAN HEIJERMANS
toneelschrijver in zijn en onze tijd

Tekstversie
Home | De uitgave | Opzet van het project | Toneelwerken | Achtergronden | Secundair | Interactief

Navigatie

Opzet van deze website

Zoek op de site

De website
Hoofdpagina
Doelstelling
Opzet van de website
Uitgave en rechten
Bestellen en doneren
Aangepast lezen
Teksten online
Achtergronden
Secundair
© 2015 M.G. Vonder,
contact

 


The UN Global Goals 2015

 

Opzet van het project | Plan van inhoud

De opzet van het ADA-project.
Deze uitgave van het complete toneelwerk van Herman Heijermans rust op drie pijlers: actualisatie, digitalisatie en annotatie (ADA).
De stukken zullen waar nodig voor beter begrip en een heldere kijk op de dialoog, worden gemoderniseerd en aangepast (actualisatie). Daarbij wordt gedacht aan een levende toneelpraktijk. Het online brengen van de werken behoort tot de verworvenheden van een eeuw die geheel is toegerust voor het internet; daarmee worden kwetsbare gedrukte teksten, vaak alleen nog op microfiche verkrijgbaar, toegankelijk voor een groter publiek (digitalisatie). Noodzakelijk voor die toegankelijkheid is wel, dat de teksten van voldoende verklarend materiaal worden voorzien (annotatie).

Actualisatie. Na vaststelling van de tekst (doorgaans de laatste door Heijermans geredigeerde versie) wordt de spelling gemoderniseerd en de interpunctie grondig aangepast, zodat het antieke zilverwerk wordt opgepoetst en minder gedateerd aandoet. Verder worden de speelversies ontdaan van regie-aanwijzingen waar dat mogelijk is zonder ze diepgaand te bewerken. Daarbij gaat het om de resultaten van de werkvloer van toen. Aanwijzingen die essentieel zijn voor de inhoud blijven uiteraard bewaard.
Digitalisatie. Van de stukken van Heijermans is ongeveer twintig procent digitaal verkrijgbaar, vooral via de website van DBNL (digitale bibliotheek van de Nederlandse taal- en letterkunde) en van de Joodse Bibliotheek. De weergave daarvan is echter op enkele uitzonderingen na, in de vorm van PDF's (alleen-lezen) en/of zogenaamde ongecorrigeerde OCR-bestanden. Met OCR (Optical Character Recognition) wordt gepoogd van een fotografische weergave een tekstbestand te verkrijgen. De software voor tekenherkenning is echter verre van optimaal, zodat nauwgezette correctie altijd nodig is, een zeer tijdrovend karwei. De echt goede software zoals bijvoorbeeld Google die gebruikt, is bovendien enorm duur. Digitaliseren van gedrukte teksten blijft daarom voorlopig nog monnikenwerk, reden waarom Heijermans' werken hier over een periode van vier tot vijf jaar zullen worden aangeboden.
Annotatie. Na vaststelling van de tekst worden de stukken voorzien van een beknopt notenapparaat, zodat de teksten begrijpelijk worden voor gebruikers van de 21ste eeuw. Onderwerpen zoals het geldverkeer, de gebruiken op zee en het werk in de mijnen zijn, voorzover nog bestaand, heden ten dage wezenlijk verschillend van de omstandigheden rond de vorige eeuwwisseling. De bedoeling is daarom om tevens een aantal boekjes te laten verschijnen waarin deelaspecten van de werken worden belicht.
Bij wijze van proef wordt een eenakter gepresenteerd in een zogeheten kritische editie, "In de Jonge Jan" . Dit was mogelijk omdat de bibliotheek van het (voormalige) Theater Instituut Nederland van deze tekst een typoscript heeft bewaard (thans in bezit van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam). De nadruk bij het commentaar ligt bij de wijzigingen uit het repetitielokaal, die heet-van-de-naald te volgen zijn.

Een nadere uitwerking van wat wel en niet wordt gewijzigd ten opzichte van het origineel, is te vinden in de uitgangspunten van de editie.

Wat staat er op deze website?

Het geheel van "Herman Heijermans, toneelschrijver in zijn en onze tijd" bestaat uit vier afdelingen:
I. een algemene afdeling, waarin tevens opgenomen een voorziening voor visueel beperkten;
II. een afdeling Toneelteksten, geredigeerd naar moderne dramaturgische inzichten, de hoofdmoot. Zie voor een uitwerking de pagina Editie;
III. een afdeling Secundair, bestaande uit opvoerings- en drukgeschiedenis, bronnen en een korte biografie. Ook zonder deze gedetailleerde informatie zijn de speelteksten echter goed bruikbaar;
IV. een afdeling Achtergronden, met zowel artikelen van Heijermans en derden als stukken over onderwerpen die het toneelwerk betreffen.

Een vijfde afdeling, bestaande uit po√ęticale artikelen van Heijermans zelf, zoals zijn Aanteekeningen over Tooneel, staat voorlopig in de ijskast. Wel gepubliceerd is het korte stuk "Socialistische Tendenz". Voorts zijn enkele fragmenten van derden gebundeld in de Bibliotheek.

Dit alles in het kader van interpretatie en beter begrip van Heijermans' werk, met name de toneelstukken. Wij hopen dat door "moderne archeologie" een levende Heijermanstraditie wordt bevorderd. Heijermans wil bestudeerd, gedocumenteerd, maar vooral gespeeld worden!


HH site
Web

150 JAAR
Herman Heijermans

Jubileumactie

Nieuwsbrief ontvangen

Doneren aan het project

 
colofon
Deze website is gestart op 3 december 2014, de 150ste geboorte­dag van Herman Heijermans Jr. en officieel gelanceerd op 24 september 2015.
De pagina's zijn handmatig gezet in Verdana 14 px. Alle wijzigingen voorbehouden. Deze website gebruikt geen cookies.
copyright en disclaimer
Voor de op deze website gepubliceerde teksten van Herman Heijermans geldt de licentie CC-BY-SA 4.0 (Naamsvermelding-Gelijk Delen). Alle andere materiaal, inclusief ontwerp, opzet en achtergronden, valt onder normaal auteursrecht. Mocht een rechthebbende aan onze aandacht zijn ontsnapt, dan verzoeken we deze zich te wenden tot de redactie. Voor eventuele schade, ontstaan door fouten in de inhoud, aanvaarden wij geen aansprakelijkheid.
contact
email: M.G. Vonder
post: W. Passtoorsstraat 12-1
1073 HX Amsterdam